Niniejszy wpis jest rozwiązaniem zagadki z dnia 2.05.2026 a umieszczonej w grupie „Hauba – Chłód stali i betonu” serwisu społecznościowego Facebook. Tematem zagadki było zdjęcie 01. Załączone do niego pytanie brzmiało: Co to za pomieszczenie? Kolejne zamieszczane zdjęcia, w tym o numerze 02, miały pomóc w rozwiązaniu zagadki.
Opis do Rys. 01.
1. Izba bojowa dla ckm-u, 2. Izba bojowa dla ckm-u, 3. Śluza gazoszczelna ze stanowiskiem obrony wewnętrznej, 4. Izba gotowości bojowej, 5. Przedsionek – bierna śluza przeciwgazowa, 6. Zawór wentylacyjny przewodu doprowadzającego powietrze, 7, wnęka na regał, 8, Stanowisko obrony wewnętrznej, 9. Wyjście ewakuacyjne, 10. Zawór przewodu dymnego, 11. Przewód o średnicy 10 cm pomiędzy śluzą przeciwgazową a izbą bojową.
Na zadane pytanie mogły prawidłowo odpowiedzieć tylko te osoby, które bywały na Pozycji Lidzbarskiej i miały okazję zapoznać się z zaprezentowanym rozwiązaniem. Pomieszczeniem na tytułowym zdjęciu jest śluza przeciwgazowa oddzielająca część bojową obiektu od socjalnej. Zastosowanych w tym schronie rozwiązań, a w szczególności sposobu napowietrzania tego pomieszczenia, nie spotkałem w innych obiektach fortyfikacji z 1936 roku na Pozycji Pomorskiej lub Pozycji Odry. W późniejszym okresie śluza przeciwgazowa, oddzielająca część bojową od socjalnej, stała się standardowym rozwiązaniem. Dobrym przykładem stosowania śluzy przeciwgazowej może być schron bojowy dla dwóch ckm-ów (Doppel- MG- Schartenstand B1-5) typu B1-5. Kilka takich obiektów wybudowano nad Notecią. Ogólnie dostępny jest schron w pobliżu miejscowości Górki nad Notecią. Należy jednak zauważyć, że schrony te posiadały już system wentylacji nowej generacji opierający się na zasadzie bezpośredniego lub pośredniego napowietrzania pomieszczeń.
Podczas krótkiego, dwugodzinnego pobytu w schronie nie udało się w pełni odtworzyć układu wentylacyjnego obiektu. Zlokalizowano dwa miejsca przeznaczone dla filtrowentylatora HES o wydajności 1,6 m3/min. Pierwsze z nich znajdowało się w izbie załogi (Fot. 03) a drugie w śluzie oddzielającej część bojową od socjalnej (Fot. 01). W śluzie przeciwgazowej zlokalizowano dwa przewody o średnicy 10 cm prowadzące do obu izb bojowych. Każdy z nich posiadał uniwersalny zawór wentylacyjny na wlocie od strony śluzy. Wlot przewodu, prowadzącego do lewej izby bojowej, widoczny jest na Fot. 02. Na rysunku o1 oba przewody oznaczono numerem 11. Podczas przeprowadzonej przed wyjazdem telefonicznej rozmowy z właścicielem terenu, na którym znajduje się opisywany obiekt, nie uzyskano zgody na oczyszczenie z ziemi i zalegającego gruzu izby bojowej schronu. Na podstawie przeprowadzonych wcześniej badań w obiektach dwusektorowych, wzniesionych na innych pozycjach w tym samym okresie, można tylko domniemać, że mógł być to przewód do przewietrzania izb bojowych w okresie pokoju.
W izbie załogi zachowała się czytelna sygnatura obiektu. Na ścianie po prawej stronie wejścia (Fot. 03) do śluzy, oddzielającej część bojową od socjalnej, zachował się numer 528 a i rok budowy 1936 (Fot. 06).
Trzy obiekty bojowe w klasie odporności B1 na dwa ciężkie karabiny maszynowe wybudowano w 1936 roku pomiędzy osadą Borki (gmina Bartoszyce) i oddaloną o około 1900 metrów w kierunku północnym miejscowością Pilwa, Ze względu na lekko pofałdowany, odkryty teren pól uprawnych na przedpolu pozycji, stanowiska bojowe w izbach osłonięto płytą stropową i czołową. Dwa północne schrony, wyposażone w stanowisko obrony wejścia i zapola, mają identyczną konstrukcję. Odmienną konfigurację izb posiada obiekt wybudowany u podnóża wzniesienia Butterie-Berg (116,4) na północny zachód od osady Borki.
Osie sektorów ognia tego obiektu przecinają się pod kątem 60 stopni. Pojedynczy sektor ostrzału dla każdego stanowiska M.G. 08 na podstawie fortecznej wynosi 65 stopni w płaszczyźnie poziomej.
Obronę na tym odcinku wspierał kolejny schron na ckm, położony 190 metrów na zachód od skrzyżowania z punktem wysokości 101,0 (na zachód od folwarku). Lokalizacji obiektu nie zaznaczono na załączonym planie sytuacyjnym).
