Witam w świecie przenikliwego chłodu stali i betonu.
Poniżej znajduje się wykaz tegorocznych „Spostrzeżeń i wpisów” oraz opracowań
o tematyce fortecznej. Polecam również Waszej uwadze wcześniejsze opracowania
z lat 2016 -2024. Ich zwiastuny można odszukać się w zakładce „Archiwum”.
Po prawej stronie znajduje się wykaz ostatnio publikowanych „Spostrzeżeń i wpisów”.
Więcej informacji w zakładce zatytułowanej „Info” w prawym, górny roku.
Zapraszam również do udziału w grupie „Hauba – chłód stali i betonu” na FB.
Franz Aufmann
Historia nieukończonych fortyfikacji, planowanie i rozpoznanie pozycji obronnej – Grenzbefestigungen Schlesien
Doświadczenia Wielkiej Wojny i ogrom poniesionych strat spowodowały, że kraje europejskie podejmowały próby zabezpieczenia swoich granic przy pomocy fortyfikacji. W czasie pokoju samo istnienie fortyfikacji pełniło rolę odstraszania i istotnego instrumentu polityki zagranicznej. Dał temu wraz Inspektor Saperów i Fortyfikacji gen. Otto Förster w piśmie do Szefa Sztabu Generalnego gen. Franza Haldera w sierpniu 1938 roku. Gen Otto Förster był zagorzałym zwolennikiem tezy, że fortyfikacje nie musiały być zaatakowane, aby spełniły swoje zadania. Samo ich istnienie wymuszało na przeciwniku określone kierunki natarcia. Dobrym tego przykładem był manewr oskrzydlający wojsk niemieckich poprzez terytorium neutralnej Belgii w okresie I Wojny Światowej oraz bardziej skuteczny, powtórzony po latach w okresie II Wojny Światowej.
W przypadku wybuchu konfliktu fortyfikacje zabezpieczały przed zaskoczeniem. Uniemożliwiały wykonanie nieprzyjacielowi uderzenia wyprzedzającego i jednocześnie stanowiły wystarczająco dobrą osłonę dla mobilizacji własnych wojsk oraz gwarantowały możliwość rozwinięcia głównych sił. W okresie wojny fortyfikacje pozwalały na oszczędność sił biorących udział w obronie na korzyść ataku w innym miejscu. Tworzyły skuteczne pole walki (obrony) przy zaangażowaniu pięciokrotnie mniejszych sił własnych na każdy kilometr frontu. Przyjmowano, że jedna dywizja zwykle obsadzała 5-6 km frontu a w przypadku pozycji obronnej, której trzon stanowiły obiekty fortyfikacji stałej, długość bronionego odcinka wzrastała do 25 km.
Więcej informacji w opracowaniu: Historia nieukończonych fortyfikacji, planowanie i rozpoznanie pozycji obronnej – Grenzbefestigungen Schlesien
Warszawa, 12.03.2026 r.
Regulaminowe schrony typu R 116 wzniesione w ramach „Umocnień Granicznych Śląska”
W skład obiektów Umocnień Granicznych Śląska weszły dwa typy schronów bojowych ze stanowiskiem 3,7 cm polowej armaty przeciwpancernej z nowo projektowanej serii „100”. Były to obiekty o standardowej konstrukcji o oznaczeniu R 116a i R 116b w klasie odporności Bneu. R 116a to schron bojowy do ognia bocznego z izbą dla polowej armaty przeciwpancernej (niem. 3,7 cm Panzerabwehrkanone – 3,7 cm Pak), izbą dla karabinu maszynowego MG 34, punktem obserwacyjnym w małej kopule oraz ze stanowiskiem obrony wejścia i zapola. Oznaczenie R 116b przypisane było obiektowi o tej samej konfiguracji izb, ale ze stanowiskiem obserwacyjnym w pomieszczeniu z peryskopem, zamiast stanowiska w kopule obserwacyjnej. Obie odmiany schronów, w zależności od wymogów pola walki, mogły występować w wersji lustrzanego odbicia.
.
Więcej informacji w opracowaniu: Regulaminowe schrony typu R 116 wzniesione w ramach „Umocnień Granicznych Śląska”
Warszawa, 24.02.2026 r.
Czechosłowacki sprzęt optyczny w obiektach Umocnień Granicznych Śląska
W 1939 roku niemiecki przemysł, przeciążony zleceniami, nie był w stanie zrealizować terminowo kolejnych zamówień wojska. Zbliżająca się nieuchronnie wojna i związana z nią produkcja uzbrojenia dociążyła nowymi zamówieniami zakłady metalurgiczne. Priorytetowo została potraktowana produkcja broni ofensywnej. Braki dostępności pancerzy, szczególnie odcisną się na nowo budowanych bądź będących w fazie ukończenia obiektach fortyfikacji stałej. Projektanci fortyfikacji zostali postawieni przed problemem braku dostępności elementów pancernych lub znacznie opóźnionych terminach dostaw. Skrajnym przypadkiem zaistniałej sytuacji były budowane latem 1939 Umocnienia Graniczne Śląska (niem. Grenzebefestigung Schlesien).
W 1939 roku opracowano dodatkowe instrukcje [01] wprowadzające szereg zmian oraz uproszczeń konstrukcyjnych w sposobie montażu elementów pancernych, tak aby nieregularne i odległe terminy dostaw pancerzy nie miały wpływu na termin wykonania prac betoniarskich przy obiektach. W przypadku braku dostaw na czas pancerzy pionowych nakazywano wykonanie odpowiednio ukształtowanych otworów technologicznych.
Więcej informacji w opracowaniu: Czechosłowacki sprzęt optyczny w obiektach Umocnień Granicznych Śląska
Warszawa, 20.11.2025 r.
Wszystkie wcześniejsze zwiastuny wpisów i opracowań zostały zarchiwizowane odpowiednio w zakładkach :
– Archiwum 2025
– Archiwum 2024
– Archiwum 2023
– Archiwum 2022
– Archiwum 2021
– Archiwum 2020
– Archiwum 2019
– Archiwum 2018
– Archiwum 2017
– Archiwum 2016