Zrzutnia ręcznych granatów w czechosłowackiej fortyfikacji

Posted on Posted in Czechosłowacki schron, Fortyfikacje, Wyposażenie schronu

 

Fot. 01. Stanowisko obrony bezpośredniej. (od lewej) zrzutnia granatów z zamknięciem, wlot otworu na peryskop do obserwacji martwego pola, peryskop, strzelnica broni ręcznej.

 

Granátový skluz – to czeskie określenie zrzutni granatów. W czechosłowackich fortyfikacjach zaczęto ją standardowo stosować w nowo budowanych obiektach od 1937 roku. Jej zadaniem była bezpośrednia obrona otoczenia tylnej ściany schronu, które znajdowało się w martwym polu ostrzału strzelnic. Problem nadzoru martwych pól w ciężkich obiektach fortyfikacji stałej rozwiązano przy pomocy optycznego peryskopu. Obiektyw peryskopu wysuwany był na zewnątrz obiektu poprzez skośnie osadzoną rurę w zewnętrznej ścianie schronu.

Podstawowym elementem zrzutni granatów była żeliwna rura. Osadzono ją skośnie w ścianie zewnętrznej z wylotem nad poziomem gruntu. Tam też wykonywano betonową wylewkę. Była niezbędna dla inicjacji uderzeniowego zapalnika czechosłowackiego ręcznego granatu wz. 34 [01], jednego z dwóch typów będących na uzbrojeniu sił zbrojnych Czechosłowacji.

Zrzutnia posiada masywne uchylne zamknięcie, które chroniło obsługującego ją żołnierza przed obrażeniami w wyniku przedwczesnej eksplozji granatu. Klapę, zabezpieczającą wlot zrzutni, można było uchylić po wcześniejszym jej odryglowaniu poprzez przesunięcie w płaszczyźnie czoła zrzutni. W lekkich fortyfikacjach wlot zrzutni znajdował się tuż pod stropem obiektu, tak aby granat wz.34 mógł uzbroić się i nabrać odpowiedniej prędkości, niezbędnej do inicjacji uderzeniowego zapalnika. Przeprowadzone próby ujawniły zawodność zastosowanego rozwiązania. Granat, wyjątkowo bezpieczny dla obsługującego, nie mógł być stosowany do walki na małych odległościach. Uzbrajał się dopiero po pokonaniu około 12 metrów, a zapalnik uderzeniowy nie gwarantował skutecznego zadziałania w przypadku zbyt małej prędkości lub uderzenia w miękki grunt.

Zaistniały problem rozwiązała opracowana na początku 1938 roku nowa konstrukcja granatu z pirotechnicznym zapalnikiem czasowym.  Pomysłodawcą był czeski inżynier Jaroslav Velinsky. Granat wz. 38 wprowadzono na uzbrojenie w kwietniu 1938 roku.

 


[01] – Więcej w opracowaniu o ręcznych granatach – Ruční granáty – Jan Kara