Aktualności

Wyjście ewakuacyjne w schronie biernym na Pozycji Olsztyneckiej (1938)

Fot. 01. Elewacja schronu biernego dla drużyny piechoty na Pozycji Olsztyneckiej.
W ramach rozbudowy pozycji obronnych w Prusach Wschodnich, wybudowano do końca 1938 roku na Pozycji Olsztyneckiej (niem. Hohenstein-Stellung) 118 z 120 planowanych schronów biernych dla drużyny piechoty. Wybudowane schrony bierne otrzymały oryginalne rozwiązanie konstrukcyjne wyjścia ewakuacyjnego (niem. Notausgang) [01].
Wyjście ewakuacyjne został umieszczano przez projektantów w nieobsypanej części tylnej ściany schronu, w której również znajdowało się wejście do obiektu. Otwór wyjścia ewakuacyjnego zamurowano ścianką ceglaną o grubości równej połowie cegły w zewnętrznej płaszczyźnie ściany tylnej schronu. Nieobsypaną część elewacji schronu pokryto tynkiem o charakterystycznej fakturze zwanej „barankiem”, malowanym barwą ochronną. Położenie otworu wyjścia ewakuacyjnego było nierozróżnialne.

Serdecznie zapraszam.

Więcej informacji na: Wyjście ewakuacyjne w schronie biernym na Pozycji Olsztyneckiej (1938)

Warszawa. 11.01.2019 r.

 


Obrotowy zawór 2ML.01 – Drehschieber 2ML.01

Fot. 01. Obrotowy zawór odcinający 2ML.01 (niem. Derehschieber 2ML.01). Zawór zdekompletowany. Został zniszczony chwyt obrotowej zasuwy. Położenie zaworu w pozycji „otwarte”. 1. kołnierz rury, 2. korpus zaworu, 3. obrotowa zasuwa z chwytem, 4. położenie chwytu dla zasuwy w pozycji „zamknięte”, 5. położenie chwytu dla zasuwy w pozycji „otwarte” (widoczny jest ślad po urwanym chwycie zasuwy).

 

Obrotowy zawór odcinający 2ML01 (niem. Derehschieber 2ML.01) stosowano zgodnie z wytycznymi z 1937 roku. Służył do odcinania dopływu powietrza do urządzenia filtrowentylacyjnego Hes. Był mocowany za pomocą czterech śrub 5/8″ do kołnierza rury o średnicy 10 cm, doprowadzającej powietrze z czerpni powietrza. Otwory mocujące rozłożone zostały co 90 stopni względem osi zaworu (Rys. 01. 3). Wylot rury znajdował się standardowo przy ścianie, poniżej stropu. Podczas przeprowadzanych w późniejszym okresie modernizacji układu wentylacyjnego, w miejsce obrotowych zaworów odcinających, montowano filtry przeciwpyłowe (niem. VW-Filter)[01]. W tym celu stosowano złączki w kształcie litery „S”. Umożliwiały one zamocowanie filtra przeciwpyłowego do wysoko umieszczonego przewodu doprowadzającego powietrze. Do filtrowentylatora Hes powietrze dostarczane było za pomocą giętkiego przewodu o oznaczeniu 9ML.01, mocowanego za pomocą dwóch nakrętek 8ML.01. Zastosowano gwint o zarysie kołowym, typowy dla połączeń spoczynkowych często rozłączalnych.

 

Serdecznie zapraszam.

Więcej informacji na: Obrotowy zawór 2ML.01 – Drehschieber 2ML.01

Warszawa. 08.01.2019 r.


Schron na ckm B1-1 – Regelbau B1-1

Fot. 01. Schron na ckm Regelbau B1-1 wzniesiony w 1937 roku na Pozycji Noteci (zdjęcie udostępnione przez www.linianoteci.pl).

 

Zgodnie z wytycznymi sztabu generalnego armii (niem. Generalstab des Heeres) opracowano pod koniec 1936 roku kilka projektów schronów bojowych dla rozbudowywanych pozycji obronnych. Miały być budowane w 1937 roku jako konstrukcje typowe (niem. Regelbau). Wznoszenie schronów o powtarzalnej konstrukcji (według tych samych planów) znacznie obniżało czas i koszt budowy pozycji obronnej. Pozwalało na precyzyjne planowanie zapotrzebowania na niezbędne surowce takie jak cement, piasek, stal zbrojeniowa, elementy pancerne oraz wyposażenie.
W listopadzie 1936 roku sztab generalny armii przedstawił do opiniowania kilka nowych projektów schronów. Wśród projektów znalazł się schron według rysunku 170B9. W tym wypadku projektanci zrezygnowali z kosztownej, ale zalecanej w 1936 roku zasady rozdzielenia pomieszczenia bojowego na ciężki karabin maszynowy i izby załogi (pomieszczenia gotowości – niem. Bereitschaftsraum). Nowo opracowany obiekt składał się z dwóch pomieszczeń: izby bojowej i śluzy przeciwgazowej. Stanowisko bojowe chronione jest płytą stalową 7P7 ze strzelnicą. Okap osłania wejście do schronu przed bezpośrednim ostrzałem. Podejście do schronu zabezpiecza strzelnica dla broni ręcznej.
W marcu 1937 roku projekt schronu bojowego według rysunku 170B9 na ciężki karabin maszynowy bez pomieszczenia gotowości (niem. MG-Schartenstand ohne Bereitschaftsraum) zostaje zaakceptowany jako pierwszy z serii konstrukcji typowych. Otrzymuje określenie Regelbau B1-1. Ma zastąpić dotychczas stosowany schron na ckm do ognia czołowego według rysunku 105B8.

 

Serdecznie zapraszam.

Więcej informacji na: Schron na ckm B1-1 – Regelbau B1-1

Warszawa. 17.12.2018 r.

 


Mocowanie płyty 473P2 w izbie bojowej dla 3,7 cm armaty przeciwpancernej Pak 35/36

 

Fot. 01. Widok schronu w Czarnym Piecu (Pozycja Olsztynecka) z odrzuconą częścią czołową w wyniku eksplozji ładunków w izbie bojowej dla polowej armaty przeciwpancernej Pak 35/36. Płyta 473P2, chroniąca stanowisko bojowe nie była kotwiona do bryły schronu.

 

Schrony dla polowej armaty przeciwpancernej i ciężkiego karabinu maszynowego (niem. Pak und MG-Schartenstand) miały być  wzniesione na Pozycji Olsztyneckiej (niem. Hohenstein-Stellung) w dwóch etapach.  Pierwszy cykl prac przewidywał wybudowanie części schronu z izbą bojową na ckm, izbą dla załogi, śluzą przeciwgazową i pomieszczeniem magazynowym. Ta część prac została wykonana w 1938 roku. Po wyposażeniu i uzbrojeniu obiekt w pełni realizował założenia obronne w ramach posiadanego uzbrojenia. Podczas drugiego etapu prac w 1939 roku [01] miała być wzniesiona izba bojowa dla polowej armaty przeciwpancernej.

Projekt izby bojowej dla polowej armaty przeciwpancernej Pak 35/36 został prawdopodobnie zmodernizowany na przełomie 1938 i 39 roku. Izba bojowa otrzymała nowo opracowaną płytę stalową 473P2 o 30 stopniowym-niesymetrycznym sektorze ostrzału. Płyta ta została wprowadzona na uzbrojenie w 1938 roku. Izba bojowa miała być zamykana drzwiami stalowymi 722P3, które zostały wprowadzone na uzbrojenie w 1939 roku. Niemiecka armia znana była z sprawnej organizacji i wyjątkowo dobrej współpracy z przemysłem. Nie mniej wcześniej podane informacje, dotyczące wprowadzenia na stan uzbrojenia elementów wyposażenia izby bojowej dla armaty przeciwpancernej oraz podawany przez źródła termin budowy obiektów, wymusiły przeprowadzenie analizy konstrukcji schronu.

Warszawa. 02.12.2018 r.


Schron bojowy B1-1a na ckm – MG-Schartenstand B1-1a

 

Fot. 01. Schron bojowy B1-1a na ciężki karabin maszynowy (niem. MG-Schartenstand B1-1a) od strony zapola (Markiny, Pozycja Lidzbarska).

 

Doświadczenia niemieckich saperów, zdobyte podczas rozbudowy pozycji obronnych, zostały wykorzystane pod koniec 1936 roku w nowo opracowywanych projektach schronów bojowych fortyfikacji stałej, które już w następnym sezonie budowlanym miały być wznoszone jako konstrukcje typowe (niem. Regelbau). W listopadzie 1936 roku przedstawiono kilka projektów schronów do opiniowania. Jedno z ciekawszych opracowań dotyczyło schronu bojowego o wyjątkowo zwartej bryle. Projektanci zrezygnowali w tym wypadku z kosztownej zasady rozdzielenia pomieszczenia bojowego i izby załogi (pomieszczenia gotowości). Nowo opracowany obiekt składał się z tylko z dwóch pomieszczeń, izby bojowej i śluzy przeciwgazowej. Schron bojowy na ciężki karabin maszynowy bez pomieszczenia gotowości (niem. MG-Schartenstand ohne Bereitschaftsraum) otrzymał w marcu 1937 roku określenie Regelbau B1-1. Obiekt przeznaczony był do prowadzenia ognia czołowego. Jego późniejsza wersja o oznaczeniu Regelbau B1-1a, zastępująca schron bojowy na ckm o oznaczeniu 802B2 z 1938 roku, została opracowana do prowadzenia ognia bocznego. Posiadała obróconą o 90 stopni izbą bojową. Schron ten będzie przedmiotem niniejszego opracowania. Został zaprojektowany w klasie odporności B1. Oznaczało to, że grubość zewnętrznych żelbetowych ścian powinna wynosić 100 cm a stropu 80 cm. Minimalna grubość zastosowanych pancerzy (wykonanych z walcowanej blachy)  nie powinna być mniejsza niż 10 cm. Poczyniono wszelkie starania aby wszystkie elementy wyposażenia takie jak rury układu wentylacyjnego, obniżające wytrzymałość żelbetowej konstrukcji, nie było osadzone w stropie lub w ścianach narażonych na bezpośredni ostrzał. Konfiguracja izb schronu zgodna jest z rys. 01. W zależności od kierunku prowadzenia ognia względem przebiegu pozycji umocnionej, mógł posiadać również konfigurację izb w „lustrzanym” odbiciu (Fot. 01).

Serdecznie zapraszam

Więcej informacji na: Schron bojowy B1-1a na ckm – MG-Schartenstand B1-1a

Warszawa. 24.11.2018 r.


 

Układ wentylacji w schronie na ckm i armatę ppanc (niem. Pak und MG-Schartenstand) z 1938 roku

Rys. 01. Konfiguracja pomieszczeń i układu wentylacji w schronie na ckm i polową armatę przeciwpancerną (niem. Pak und MG-Schartenstand). 1. Izba bojowa ckm sMG 08, 2. Izba bojowa polowej armaty przeciwpancernej Pak 35/36, 3. magazyn amunicji, 4. Izba załogi, 5. Śluza przeciwgazowa, 6. Czerpnia powietrza, 7-9. Obrotowy zawór odcinające, 10-12. Filtrowentylator, 13-15 Jednokierunkowy zawór nadciśnieniowy, 16. Zawór odcinający przewód kominowy, 17. Wyjście ewakuacyjne, 18. Nisza oświetleniowa, 19. Blaszany stolik dla ckm na podstawie fortecznej.
Powietrze do napowietrzania pomieszczeń schronu na polową armatę przeciwpancerną i ckm (niem. Pak und MG-Schartenstand) pobierane było po przez dwie czerpnie (Rys. 01, 6). Osadzono je na tylnej elewacji schronu (Fot. 01). Zabezpieczały wloty głównego przewodu zasilającego przed uderzeniami pocisków i oddziaływaniem fali uderzeniowej. Główny przewód zasilający poprowadzono pod stropem schronu. Wykonano go ze spawanych odcinków rur stalowych o średnicy 15 cm i 10 cm. Połączenia kołnierzowe stosowano do montażu całych sekcji przewodu lub kompensacji wydłużenia. Boczne odprowadzenia służyły do zasilania filtrowenylatorów. Zgodnie z wytycznymi z 1937 roku na wylocie przewodu doprowadzającego powietrze zamocowano obrotowy zawór odcinający 2ML01 (niem. Drehschieber) a powietrze do filtrowentylatora podawane było giętkim przewodem. Na ścianie zachował się niezamalowany napis „Drehschieber zu-auf”. Informował on o położeniu dźwigni zaworu w pozycji „zamknięte” i „otwarte” (Fot. 09).

Serdecznie zapraszam

Więcej informacji na: Układ wentylacji w schronie na ckm i armatę ppanc (niem. Pak und MG-Schartenstand) z 1938 roku

Warszawa. 11.11.2018 r.


Archiwum 2018

Wszystkie zwiastuny wpisów i opracowań z 2018 roku zostały zarchiwizowane w zakładce Archiwum 2018 .