Aktualności

Zamknięcie strzelnicy starszego typu dla broni ręcznej w niemieckiej fortyfikacji

Fot. 01. Strzelnica obrony wejścia do schronu.

 

Z początkiem lat trzydziestych zaczynają powstawać fortyfikacje stałe, mające w przyszłości chronić terytorium Niemiec. W części wschodniej kraju wznoszone są linie obronne, które przejdą do historii jako Pozycja Odry (niem. Oder Stellung), Pozycja Pomorska (niem. Pommernstellung) czy też Pozycja Lidzbarska (niem. Heilsbergstellung). W biurach konstrukcyjnych Urzędu Uzbrojenia (niem. Waffen Amt) projektowane są niezbędne elementy wyposażenia schronów biernych i bojowych. Zakres prac jest wyjątkowo szeroki. Szczególną uwagę poświęca się pancerzom chroniącym stanowiska bojowe, otwory wejściowe i wentylacyjne. Wymagania dotyczące budowli fortyfikacyjnych i ich wyposażenia określane były w instrukcjach i wytycznych. Instrukcja „Vorschrift für den Bau ständiger Befestigungsanlagen z 1933 roku a w zasadzie jej trzecia część, wprowadza standaryzację obiektów fortyfikacji, elementów konstrukcji i wyposażenia. Konstrukcje typowe obiektów i wyposażenia otrzymują oznaczenia katalogowe. Pancerzom przypisuje się symbol z literą „P”. Pełne oznaczenie katalogowe pancerza składa się z ciągu znaków, w którym pierwsza liczba oznacza numer porządkowy, symbolu „P” oraz cyfrowego kodu (składającego się z jednej lub dwóch cyfr), określający rok wprowadzenia na uzbrojenie. Wytyczne obejmują pancerze nowo opracowywane. Elementy pancerne już opracowane, zastosowane w budowlach obronnych nie otrzymują nowego numeru katalogowego. Nie zostaną umieszczone w „Panzer Atlas Nr. 1” – katalogu pancerzy, opracowywanym w 1942 roku.

 

Serdecznie zapraszam

Więcej informacji w opracowaniu: Zamknięcie strzelnicy starszego typu dla broni ręcznej w niemieckiej fortyfikacji

Warszawa, 23.05.2018 r.


 

MG-Schartenstand mit Scharten- und Deckenplatte – schron na ckm z tzw. kazamatą pancerną

 

Fot. 01. Widok stanowiska bojowego z 1932 roku dla ciężkiego karabinu maszynowego sMG08, chronionego dwoma płytami stalowymi o grubości 10 cm – pierwszą płytą ze strzelnicą pionowo osadzoną i drugą płytą osadzoną poziomo – płytą stropową. Schron znajduje się w pobliżu miejscowości Strzaliny (Strahlenberg).

 

Jednym  z ciekawych rozwiązań konstrukcyjnych stosowanych w schronach broni maszynowej (o odporności na kilka oddzielnych trafień pociskami o kalibrze 15 cm dla ostrzału stromotorowego lub dla średniego miotacza min odpowiadającej  późniejszej B1 [01]) przez niemieckich fortyfikatorów była ochrona stanowiska bojowego ciężkiego karabinu maszynowego przy pomocy dwóch stalowych płyt. Takie rozwiązanie popularnie nazywane jest „kazamatą pancerną” dla broni maszynowej (niem. MG-Schartenstand mit Scharten- und Deckenplatte). Część bojowa schronu chroniona była stalową płytą stropową (niem. Deckenplatte) oraz płytą pionową ze strzelnicą (niem. Schartenplatte). Zastosowanie poziomo osadzonej płyty stalowej nad częścią bojową obiektu zamiast standardowego żelbetowego stropu o grubości 80 cm, pozwalało na zredukowanie do minimum wielkość powierzchni płyty ze strzelnicą, która była narażona na bezpośredni ostrzał. W schronach, o żelbetowych ścianach grubości 1oo cm i stropie  równym 80 cm, wznoszonych w początkowym etapie budowy Pozycji Pomorskiej i Pozycji Odry, osadzano płyty o tej samej grubości, równej 10 cm.

 

Serdecznie zapraszam

Więcej informacji w opracowaniu: MG-Schartenstand mit Scharten- und Deckenplatte – schron na ckm z tzw. kazamatą pancerną

Warszawa, 14.05.2018 r.


 

MG – Schartenstand – schron bojowy na ckm z 8 cm płytą

 

Fot. 01. Widok schronu od strony płyty ze strzelnicą, chroniącą stanowisko bojowe sMG08. Widoczna jest asymetria schronu, która wynika wynikająca ze zwiększonej grubości ściany czołowej z planowanych 100 cm do 150 cm.

 

Przedstawiony na zdjęciach schron na ciężki karabin maszynowy znajduje się na terenie pomiędzy nowym a starym korytem rzeki Bóbr w pobliżu Krosna Odrzańskiego. Zgodnie z rozkazem Inspektoratu Saperów i Fortyfikacji Ministerstwa obrony Rzeszy (niem. Inspektion der Pioniere und Festungen im Reichswehramt) z 18.04.1931 roku został wybudowany na terenie zabudowań gospodarczych przyległych do lewego brzegu Odry.  Początkowo, przy projektowaniu planu ogni, rozpatrywano możliwość budowy dwusektorowego schronu broni maszynowej, prowadzącego ogień w kierunku wschodnim i zachodnim ze wzmocnioną ścianą rozdzielającą obie izby bojowe. Podjęto jednak decyzję o budowie dwóch oddzielnych stanowisk dla ciężkich karabinów maszynowych. W sektorze ognia ckm opisywanego schronu znajdował się lewy brzeg Odry. Kierunek ostrzału zachodni, równoległy do linii brzegowej.

 

Serdecznie zapraszam

Więcej informacji w opracowaniu: MG – Schartenstand – schron bojowy na ckm z 8 cm płytą

Warszawa, 17.04.2018 r.


 

Łączność wewnętrzna – rury głosowe

 

 

Rury głosowe zapewniały łączność pomiędzy izbami schronu. Ich zakończenia z ustnikami znajdowały się około 1,5 metra nad posadzką w miejscach łatwo dostępnych i oddalonych od źródeł hałasu. Powszechnie stosowane były w  fortyfikacji stałej. W niemieckiej fortyfikacji stałej zostały szczególnie wyeksponowane po przez wszechobecne napisy eksploatacyjne (Fot. 02).

Fot. 01 prezentuje francuskie rury głosowe, wytwarzane z ocynkowanej blachy. Zdjęcie wykonano w muzeum przy Grupie Warownej Fermont. W niemieckiej fortyfikacji stałej, podobnie jak w polskiej, wykonywano rury głosowe z rury stalowej bez szwu. Zastosowana rura w fortyfikacji niemieckiej posiadała średnicę  2″.

 

Serdecznie zapraszam

Więcej informacji w opracowaniu: Łaczność wewnętrzna – rury głosowe

Warszawa, 27.03.2018 r.

 


B-Werk – nadzór drzwi wejściowych

 

Fot. 01. Elewacja schronu typu B-Werk w Besseringen.

 

Konstruktorzy niemieckich obiektów fortecznych dążyli do funkcjonalnego (perfekcyjnego) wyposażenia schronów typu B-Werk. System sygnalizacji wejścia do obiektu miał  składać się z  jednego lub dwóch przycisków umieszczonych przy drzwiach wejściowych na zewnętrznej elewacji schronu, przewodów elektrycznych oraz dzwonka lub brzęczyka w pomieszczeniu nadzorowanym przez wartownika. Układ zasilany był prądem stałym o napięciu 24 V. Przycisk umożliwiał nadanie uzgodnionego sygnału dźwiękowego.

Serdecznie zapraszam

Więcej informacji w opracowaniu: B-Werk – nadzór drzwi wejściowych

Warszawa, 16.03.2018 r.

 


Festungsfernsprecher R – telefon forteczny typu R

Telefon forteczny typu R (Rund) z zestawem słuchawkowym (Fot. www.cmaw.nl).

Telefon forteczny (niem. Festungsfernsprecher R) typu R o cylindrycznym kształcie (Fot. 01) zaprojektowano dla sześciostrzelnicowych kopuł bojowych 35P8, 20P7 i 40P8 [01] na ckm o strzelnicach z zamknięciami kulowymi. Jest specjalną wersją standardowego telefonu fortecznego typu induktorowo-brzęczykowego, przeznaczonego do użytku w polowych sieciach telefonicznych.
Dla telefonu fortecznego typu R wykonano nową obudowę o cylindrycznym kształcie. Wykorzystano standardowe podzespoły telefoniczne, przez co obniżono koszty wytwarzania. Zrezygnowano jednak z typowej słuchawki z mikrofonem. Zastosowano zestaw słuchawkowy z mikrofonem (Rys. 02). Umożliwiał on wykonywanie podstawowych czynności na stanowiskach bojowych.

Serdecznie zapraszam

Więcej informacji w opracowaniu: Festungsfernsprecher R – telefon forteczny typu R

Warszawa, 06.03.2018 r.

 


 

Drehschranke – obrotowa zapora przeciwpancerna
Część I

Fot. 01. Obrotowa zapora przeciwpancerna w pozycji spoczynkowej przed mostem rolkowym K603b w miejscowości Ołobok.
Fot. 01. Obrotowa zapora przeciwpancerna w pozycji spoczynkowej przed mostem rolkowym K603b w miejscowości Ołobok.

Drehschranke – obrotowa zapora przeciwpancerna stosowana była w niemieckiej fortyfikacji od połowy lat trzydziestych zeszłego wieku. Jeden z typów prezentuje zdjęcie 01. Zadaniem zapory drogowej było zatrzymanie marszu pancernych oddziałów nieprzyjaciela w odpowiednim miejscu, tak aby załoga działa przeciwpancernego, z wcześniej wyznaczonego stanowiska polowego, mogła skutecznie zwalczać pojazdy nieprzyjaciela. Konstrukcja obrotowej bariery przeciwpancernej pozwalała na zatrzymanie wozu pancernego lub średniego czołgu o wadze do 18 ton. Zadanie to ułatwiała stalowa lina, znajdująca się w obrotowym ramieniu zapory. Była skuteczna w przypadku pojazdów pancernych, będących na uzbrojeniu do 1940 roku, które chciałyby sforsować zaporę z  kierunku wschodniego.

Serdecznie zapraszam

Więcej informacji w opracowaniu: Drehschranke – obrotowa zapora przeciwpancerna

Warszawa, 25.02.2018 r.


Sześciostrzelnicowa kopuła bojowa – wentylacja

Platforma kopuły 20P7 w schronie WH 201 Regelbau R 114 w Dillingen – Pachten (http://www.bunker20.de/)

 

W szybie kopuły 35P8 został umieszczony filtrowentylator typu HES 0,6. Tłoczył w ciągu minuty 0,6 m3 oczyszczonego powietrza do przestrzeni bojowej. Powietrze dostarczały dwie chronione pancerzami czerpnie powietrza, umieszczone na elewacji schronu. Zanieczyszczone gazami prochowymi powietrze wypływało na zewnątrz kopuły po przez nieuszczelnione strzelnice, z których prowadzono ogień. Utrzymujące się nadciśnienie zapewniało warunek gazoszczelności pomieszczenia. Na rysunku zaznaczono strzałkami obieg powietrza w schronie.

Serdecznie zapraszam

Więcej informacji w opracowaniu: Sześciostrzelnicowa kopuła bojowa – wentylacja

Warszawa, 17.02.2018 r.


Panzerturm 20P7 – oświetlenie wnętrza

Części składowe – oprawka żarówki do oświetlenia wnętrza kopuły 20P7.

 

Główne oświetlenie kopuły umieszczono wokół pierścienia prowadzącego peryskop Pz.Rbl.F. 5a  do obserwacji okrężnej (więcej >>). Żarówka z mocowaniem bagnetowym była osadzona w oprawce (Fot. 02). Korpus prawki, składający się z dwóch części, wykonano z tłoczonej blachy stalowej. Żarówka była w pełni chroniona metalową obudową. Zasilana była napięciem stałym 22V/24V. Strumień światła oświetlał przestrzeń po przez czworokątne wycięcie w obudowie (obejmowało 1/2 obwodu).

 

Serdecznie zapraszam
Więcej informacji: Panzerturm 20P7 – oświetlenie wnętrza

Warszawa, 10.02.2018 r.


Sześciostrzelnicowa kopuła bojowa – reflektor forteczny

Jednym z ważniejszych problemów w okresie międzywojennym było zapewnienie skutecznego oświetlenia pola walki. Polskie schrony fortyfikacji stałej, budowane w 1939 roku, zostały standardowo wyposażone w wyrzutnie ładunków oświetlających. Zazwyczaj znajdowały się z boku stanowiska ckm [01], chronionego pancerzem pionowym. Rozpoczęto prace nad konstrukcją reflektora fortecznego. Miał być mocowany w niszy o charakterystycznym kształcie, na zewnętrznej ścianie schronu. Takie nisze otrzymały schrony wznoszone w 1939 roku. We Francji przyjęto na uzbrojenie reflektor ze zdalnym sterowaniem. Delikatne urządzenie z lustrem chroniono staliwnym pancerzem, ustawionym na wsporniku przy zewnętrznej ścianie schronu [02]. Niemiecka firma Siemens – Schucknert opracowała ciekawą konstrukcję reflektora. Jego przeznaczeniem było oświetlenie pola walki w nocy. Miał ułatwić obserwację i powadzenie ostrzału obsadom granatników maszynowych M19 i  obsadom stanowisk broni maszynowych w kopułach.

Serdecznie zapraszam

Więcej informacji w opracowaniu: Sześciostrzelnicowa kopuła bojowa – reflektor forteczny

Warszawa, 03.02.2018 r.


Sześciostrzelnicowa kopuła bojowa – MG-Panzerturm mit 6 Scharten

Fot. 01. Sześciostrzelnicowa kopuła 35P8, osadzona w stropie schronu R 112b (Fot. Ondřej Filip, Saint Malo, Francja).

Konstrukcja kopuły bojowej 20P7 na broń maszynową dla dwóch stanowisk ciężkich karabinów maszynowych na podstawach fortecznych została opracowana przez Wydział Uzbrojenia (niem. Waffenamt). Przeznaczona była dla  obiektów fortecznych, które zgodnie z założeniami taktycznymi miały prowadzić obronę okrężną. Były to duże samodzielne schrony B-Werke, jaki i mniejsze np. później zaprojektowane obiekty z serii „100” o odporności Bneu. 25 cm pancerz, wykonany z wysokojakościowego staliwa, miał chronić dwa stanowiska ciężkich karabinów maszynowych na podstawach fortecznych i stanowisko obserwatora. Kopuła otrzymała sześć gazoszczelnych strzelnic, równomiernie rozłożonych na obwodzie części cylindrycznej. Sektor ostrzału każdej z nich wynosił 630 w płaszczyźnie poziomej. Zgodnie z założeniami taktycznymi z 1936 roku, jedno ze stanowisk bojowych MG 34 prowadziło obronę przedpola a drugie obronę zapola i wejścia do obiektu. Obsady obu karabinów maszynowych podlegały rozkazom dowódcy kopuły bojowej.

 

Serdecznie zapraszam

Więcej informacji w opracowaniu: Sześciostrzelnicowa kopuła bojowa – MG-Panzerturm mit 6 Scharten

Warszawa, 30.01.2018 r.


 

Sześciostrzelnicowa kopuła bojowa – stanowisko MG 34

Widok stanowiska bojowego w sześciostrzelnicowej kopule (Fot. Thierry Caland).

Karabin maszynowy MG34 z celownikiem optycznym Pz.Z.F.1 mocowany był na nowoopracowanej podstawie fortecznej wz. 34. Konstrukcja podstawy fortecznej dla broni maszynowej w sześciostrzelnicowej kopule musiała zapewnić celne prowadzenie ognia, szybką zmianę strzelnic oraz gazoszczelność przestrzeni bojowej. Konstruktorzy poświęcili szczególną uwagę na zastosowanie rozwiązania ułatwiających obsługę podstawy fortecznej. Prowadzenie ognia odbywało się w trudnych warunkach przy niezbyt silnym oświetleniu przestrzeni bojowej lub szczególnych przypadkach w maskach gazowych.

 

Serdecznie zapraszam

Więcej informacji w opracowaniu: Sześciostrzelnicowa kopuła bojowa – stanowisko MG 34

Warszawa, 20.01.2018 r.


Sześciostrzelnicowa kopuła bojowa – stanowisko dowodzenia

Fot. 01. Sześciostrzelnicowa kopuła 20P7 (starego typu) z 6 peryskopami Pz.B.W.F.3 do obserwacji bliskiej.

 

Dowódca 6-strzelnicowej kopuły bojowej miał do dyspozycji peryskop firmy Karl Zeiss Jena o oznaczeniu Pz.Rbl.F. 5a (niem. Panzer Rundblick Fernrohr). Peryskop służył do prowadzenia obserwacji okrężnej, określania położenia wybranych celów i  kierowania ogniem obu stanowisk broni maszynowej. Głowica peryskopu posiadała ruchome lustro, co umożliwiało prowadzenie obserwacji w płaszczyźnie pionowej z ustawieniami zakresie od +150 do – 150. Pole widzenia wynosiło 140 przy pięciokrotnym powiększeniu. Peryskop Pz.Rbl.F.5a był podstawowym wyposażeniem optycznym pomieszczenia bojowego.
Peryskop umieszczono w otworze w pionowej osi kopuły. Zamocowano go do obrotowej kolumny (Fot. 03), osadzonej w platformie. Dowódca kopuły prowadził obserwację w pozycji stojącej. Poniżej peryskopu, w zasięgu ręki dowódcy, znajdował się telefon typu R (niem. Festungsfernsprecher R). Manewrowanie peryskopem ułatwiała przeciwwaga, umieszczona w kolumnie.

 

Serdecznie zapraszam

Więcej informacji w opracowaniu: Sześciostrzelnicowa kopuła bojowa – stanowisko dowodzenia

Warszawa, 07.01.2018 r