Uniwersalny pancerz strzelnicy we francuskiej fortyfikacji stałej

Opra­co­wał: Franz Auf­mann
Fot. 01. Strzel­ni­ce typu A obro­ny wej­ścia w bloku wej­ścio­wym (amu­ni­cyj­nym) dużej grupy wa­row­nej „Four-à-Chaux” (fr. Ouvra­ge du Four-à-Chaux).

 

Fot. 02. Widok ścia­ny z głów­nym uzbro­je­niem schro­nu do ognia jed­no­bocz­ne­go typu CORF z 1930 roku. Strzel­ni­ca obro­ny bez­po­śred­niej po lewej stro­nie. Broni po­dej­ścia do strzel­nic uzbro­je­nia głów­ne­go i rowu dia­men­to­we­go.
Fot. 03. Widok ścia­ny tyl­nej schro­nu do ognia jed­no­bocz­ne­go. Wej­ście do obiek­tu i rów dia­men­to­wy bro­nio­ny strzel­ni­cą broni ręcz­nej.

 

Strzelnica typu A
Fot. 04. Strzel­ni­ca obro­ny wej­ścia typu A dla ręcz­ne­go ka­ra­bi­nu ma­szy­no­we­go FM 24/29. Rura zrzut­ni łusek wi­docz­na jest na zdję­ciu po pra­wej stro­nie po­ni­żej niszy strzel­ni­cy.

 

 

Cha­rak­te­ry­stycz­ny pan­cerz z ośmio­kąt­nym otwo­rem strzel­ni­cy (Fot. 01) sto­so­wa­ny był we fran­cu­skiej for­ty­fi­ka­cji sta­łej do ochro­ny uni­wer­sal­ne­go sta­no­wi­ska bo­jo­we­go dla ręcz­ne­go ka­ra­bi­nu ma­szy­no­we­go. Sta­no­wi­sko bo­jo­we wy­ko­rzy­sty­wa­no jako strzel­ni­cę dla uzbro­je­nia głów­ne­go w sek­to­rach o mniej­szym zna­cze­niu lub do obro­ny strzel­nic uzbro­je­nia głów­ne­go schro­nu (Fot. 02), rowu dia­men­to­we­go i wej­ścia (Fot. 03). Stan­dar­do­we za­sto­so­wa­nia strzel­ni­cy pre­zen­tu­ją zdję­cia schro­nu do ognia jed­no­bocz­ne­go typu CORF o ozna­cze­niu C60 Edling-Pół­noc (fr. ca­se­ma­te d’Edling Nord C60), or­ga­ni­za­cyj­nie przy­na­leż­ne­go do Pod­sek­to­ra „Bur­ton­co­urt” Sek­to­ra Ufor­ty­fi­ko­wa­ne­go „Bo­ulay”.

Do­ku­men­ta­cja schro­nu zo­sta­ła za­twier­dzo­na 6 paź­dzier­ni­ka 1930 roku. Po 1932 roku wy­co­fa­no się ze sto­so­wa­nia strzel­nic typu A do obro­ny rowu dia­men­to­we­go we fran­cu­skiej for­ty­fi­ka­cji sta­łej. Wpro­wa­dzo­no  zrzut­nie ręcz­nych gra­na­tów obron­nych [01]. Uzna­no w tym wy­pad­ku, że strzel­ni­ce typu A pod­no­si­ły kosz­ty bu­do­wy schro­nu. Osła­bia­ły jego kon­struk­cję oraz an­ga­żo­wa­ły ob­sa­dę schro­nu do sta­łe­go nad­zo­ru bar­dzo wą­skie­go sek­to­ra obro­ny.


Kon­struk­cja pan­ce­rza.

Pro­sto­tę kon­struk­cji pan­ce­rza pre­zen­tu­je ry­su­nek 01. Nie­za­leż­nie od wer­sji pan­cerz skła­da się z dwóch rów­no­le­głych płyt sta­lo­wych o wy­mia­rach 60 x 60 cm x 2,5 cm.  Pyta ze­wnętrz­na z wy­cię­tym ośmio­kąt­nym otwo­rem umiesz­czo­na była w ze­wnętrz­nej wnęce  strzel­ni­cy. Druga płyta znaj­du­je się w niszy wy­ko­na­nej w  we­wnętrz­nej ścia­nie schro­nu. Obie czę­ści pan­ce­rze roz­dzie­la żel­be­to­no­wa ścia­na schro­nu. Czte­ry śruby, prze­cho­dzą­ce na prze­lot przez ścia­nę schro­nu, mo­cu­ją obie sta­lo­we płyty.

Otwór strzel­ni­cy za­my­ka­ny jest sta­lo­wą czwo­ro­kąt­ną za­su­wą o gru­bo­ści 30 mm.  Lewy górny  wierz­cho­łek pro­wad­ni­cy jest ścię­ty, co umoż­li­wia stop­nio­we zwięk­sza­nie otwo­ru strzel­ni­cy do pro­wa­dze­nia ob­ser­wa­cji. Za­su­wa prze­su­wa­na jest w dwóch rów­no­le­głych do sie­bie pro­wad­ni­cach. Unie­ru­cha­mia­na jest przez do­cisk za po­mo­cą ob­ro­to­we­go uchwy­tu o osi pro­sto­pa­dłej do za­su­wy. W tym  usta­wie­niu sko­śne płasz­czy­zny rygli za­głę­bio­ne są w ka­na­le pro­wad­nic i do­ci­ska­ją za­su­wę do płasz­czy­zny płyty.

Strzel­ni­cę obro­ny bez­po­śred­niej do­sto­so­wa­no do 7,5 mm ręcz­ne­go ka­ra­bi­nu ma­szy­no­we­go FN 1924-29 (fr. Créneau de défense rap­prochée pour fu­sil-mi­tra­il­leur). Wy­mu­si­ło to zmia­nę kształ­tu niszy w we­wnętrz­nej ścia­nie schro­nu. Jako stan­dar­do­we wy­po­sa­że­nie umiesz­czo­no  mię­dzy pro­wad­ni­ca­mi prze­suw­ną bla­sza­ną obej­mę. Two­rzy­ła ona jarz­mo dla szyb­ko wy­mien­ne­go du­ra­lu­mi­nio­we­go mo­du­łu, w któ­rym mo­co­wa­no ka­ra­bin ma­szy­no­wy. Moduł pod­par­ty był dwoma re­gu­lo­wa­ny­mi wspor­ni­ka­mi.

W przy­pad­ku schro­nów po­ło­żo­nych w gó­rzy­stych od­cin­kach Linii Ma­gi­not, wa­run­ki te­re­no­we wy­mu­sza­ły od­mien­ne osa­dze­nie pan­ce­rza w ścia­nie schro­nu. O ile w nie­miec­kiej for­ty­fi­ka­cji sta­łej za­cho­wa­no pio­no­we usta­wie­nie pan­ce­rza, to fran­cu­scy for­ty­fi­ka­to­rzy zde­cy­do­wa­li się na  osa­dze­nie  w płasz­czyź­nie od­chy­lo­nej od pionu z otwo­rem od­po­wied­nio roz­gli­fo­wa­nym, tak aby strzel­ni­ca mogła speł­niać swoje za­da­nie tak­tycz­ne, zgod­nie z pla­nem ogni.

Za­sto­so­wa­no dwa roz­wią­za­nia od­pro­wa­dza­nia łusek z wy­strze­lo­nych na­bo­jów. W schro­nach CORF i star­szych gru­pach wa­row­nych (np. grupa wa­row­na Sim­ser­hof [02]) pod­wie­sza­no pod ręcz­nym ka­ra­bi­nem ma­szy­no­wym skó­rza­ny worek zbie­ra­ją­cy łuski. W schro­nach o now­szej kon­struk­cji od­pro­wa­dza­no łuski do rowu dia­men­to­we­go za po­mo­cą gięt­kiej rury pod­wie­sza­nej pod ręcz­nym ka­ra­bi­nem ma­szy­no­wym i zrzut­ni łusek. Takie roz­wią­za­nie zo­sta­ło za­pre­zen­to­wa­ne na zdję­ciu Fot. o4 (Schron do ognia bocz­ne­go – Ca­se­ma­te de Wit­tring).

 

Fot. 05. Sta­no­wi­sko bo­jo­we ręcz­ne­go ka­ra­bi­nu ma­szy­no­we­go FM 24/29 za strzel­ni­cą typu A  (Fot. Thier­ry Ca­land).

 

Rys. 01. Pan­cerz strzel­ni­cy Type A dla ręcz­ne­go ka­ra­bi­nu ma­szy­no­we­go FM 24/29. Po lewej stro­nie widok od sta­no­wi­ska bo­jo­we­go (Rys. Gil­bert Klu­czyk) .

 

Rys. 02. Pan­cerz strzel­ni­cy typu A dla ręcz­ne­go ka­ra­bi­nu ma­szy­no­we­go FM 24/29 (Rys.  Gil­bert Klu­czyk).

 

Rys. 03. Pan­cerz strzel­ni­cy Type A z jarz­mem i wspor­ni­ka­mi dla ręcz­ne­go ka­ra­bi­nu ma­szy­no­we­go FM 24/29  (Rys. Gil­bert Klu­czyk).

 


[01] – wię­cej w opra­co­wa­niu  Zrzut­nia ręcz­nych gra­na­tów obron­nych – Gou­lot­te à gre­na­de (1932)

[02] – Phi­lip­pe Trut­t­mann, La Mu­ra­il­le de Fran­ce ou la ligne Ma­gi­not, ISBN 2-906535-12-5 Ge­rard Klopp 1996.

 

 

Merci à Mr Thier­ry Ca­land pour par­tagé des pho­tos.
Merci à Mr Gil­bert Klu­czyk pour avoir pris et par­tagé de des­sins.